Hoe werkt een zonneboiler?
Collector, voorraadvat, pomp en regelaar. Wat elk onderdeel doet, het verschil tussen een gesloten systeem en een terugloopsysteem, en waar je op let.
Een zonneboiler warmt kraanwater op met de zon. Op het dak vangt een collector warmte op, een pomp brengt die naar een voorraadvat, en een regelaar beslist wanneer dat zinvol is. Is het water niet warm genoeg, dan verwarmt je cv-ketel of een elektrisch element het bij.
De onderdelen
De collector ligt op het dak, meestal op het zuiden. Er stroomt een vloeistof door die in de zon tientallen graden warmer wordt dan de lucht.
Het voorraadvat staat binnen, vaak op zolder of in een technische ruimte. Onderin zit een warmtewisselaar: een spiraal waar de warme vloeistof uit de collector doorheen loopt. Het kraanwater komt daar niet mee in aanraking. Bovenin wordt het water zo nodig bijverwarmd.
De pomp laat de vloeistof rondgaan tussen collector en vat. Hij draait in principe alleen als er warmte te halen valt.
De regelaar meet twee temperaturen: die van de collector en die onderin het vat. Is de collector een paar graden warmer, dan zet hij de pomp aan. Wordt het verschil klein, dan stopt hij weer. Op het display zie je die temperaturen, en of de pomp draait.
Twee soorten systemen
Een gesloten systeem staat onder druk en is gevuld met een mengsel van water en glycol, dat bij vorst niet bevriest. Je herkent het aan een drukmeter en een expansievat, een rond vat dat drukverschillen opvangt. In Duitsland is dit de standaard, en ook in Nederland komt het veel voor.
Een terugloopsysteem (drain-back) is gevuld met water. Als de pomp stilstaat, loopt het water uit de collector terug naar een opvangvat binnen. Zo kan het niet bevriezen of koken. In Nederland zie je het vooral bij zonneboilers voor één huishouden. Dat je het water hoort terugstromen als de pomp stopt, is normaal.
Welk type je hebt, staat in de handleiding of op het typeplaatje van het vat. Weet je het niet, vraag het je installateur: het bepaalt wat normaal is, zoals de druk.
Wat een zonneboiler oplevert
In de zomer kan een zonneboiler vrijwel al het warme water voor een huishouden maken. In de winter is dat veel minder, en verwarmt de ketel het grootste deel bij. Over een heel jaar levert een goed werkende zonneboiler voor een gezin vaak ongeveer de helft van het warme water. Hoeveel precies, hangt af van de ligging, het aantal mensen en hoeveel warm water jullie gebruiken.
Hoe je weet of hij goed werkt
Een zonneboiler laat het niet merken als er iets mis is: je hebt nog steeds warm water, want de ketel neemt het over. Een kapotte pomp of sensor merk je dus vaak pas aan de energierekening. Op een zonnige dag zie je op de regelaar of de collector warmer wordt dan het vat en of de pomp dan draait. Doe dat af en toe, of laat het meten.